مسجد جامع قم در محله مسجد جامع، در خیابان آذر و نزدیک دروازه ری واقع شده است درباره بانی اولیه  مسجد جامع قم اختلاف نظر وجود دارد. در منابع، ابوالصدیم حسین‌بن علی آدم اشعری و سلطان طغرل دوم و کمال ثابت قمی، وزیر سلطان مسعود سلجوقی، به عنوان بانی اولیه مسجد معرفی شده‌اند.

بانی قسمت‌‌هایی از بنای فعلی مسجد فتحعلی‌ شاه قاجار و حسین‌خان نظام‌الدوله بوده‌اند. برای ساخت این مسجد عظیم با وسعت 6000 متر مربع حتی یک شاخه آهن به کار نرفته و با گذشت سالیان سال از ساخت آن همچنان پابرجا و استوار مانده است.

قدیمی‌ترین کتیبه بنا به تاریخ ۵۲۹ ه.ق. است. بر کتیبه ‌ایوان جنوبی نیز، تاریخ ۱۲۴۶ه.ق. ثبت شده است. کتیبه‌‌های محراب گنبدخانه و ‌ایوان شمالی به ترتیب به تاریخ ۱۲۴۶ ه.ق. و ۱۲۴۸ ه.ق است و سردر گوشه جنوب غربی مسجد به تاریخ ۱۳۸۱ ه.ش است.

ایوان شمالی و شبستان‌‌های شمالی و شرقی در دوره فتحعلی‌ شاه قاجار ساخته شده‌اند. در ‌این دوره، ایوان جنوبی و گنبدخانه نیز مرمت شده است. شبستان جبهه غربی و زیرزمین آن از آثار دوره ناصرالدین شاه قاجار است در کتیبه‌‌های مسجد جامع قم  نام خطاطان شیخ محمدحسن قمی، محمدرضا شریف قمی، و شیخ عباس مصباح‌زاده دیده می‌شود.

شاخص تعیین وقت نماز از امکانات جالب توجه مسجد، شاخص سنگی است که به وسیله آن می توان زمان نماز ظهر را تعیین نمود.